حسين قرچانلو
89
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
است كه گويند سر آن پوشيده است و بر بالاى آن خانهاى است كه مردم آن را زيارت مىكنند . « 1 » ابو الفداء مىنويسد : ( امروز ) مدين شهرى ويران است بر ساحل درياى قلزم و در شش منزلى آن چاهى است كه موسى ( ع ) گوسفندان شعيب را آب داده . پهناى درياى قلزم در ساحل مدين در حدود يك مجرى يا گره دريايى است . « 2 » اردوگاه فلسطين سرزمين فلسطين يا ارض مقدس در مشرق درياى مديترانه واقع است . از نظر طبيعى ، يك رشته ارتفاعات كه دنبالهء كوههاى لبنان است ، فلسطين را از شمال به جنوب به دو قسمت تقسيم مىكند . در منتهى اليه شمالى ، رشتهكوههايى واقع است كه بعضى قلل آن تا حدود 910 متر ارتفاع دارند و بتدريج كه در جهت جنوب به بيابان جليل كشيده مىشود ، از ارتفاع آن كاسته مىشود . دشتهاى متعددى در ميان اين رشته كوهها واقع است ؛ از آن جمله دشت تاريخى يزرعيل است . ارتفاع اين رشتهكوهها در جنوب سامره دوباره اضافه مىشود به طورى كه در نواحى جنوب يهوديه و ادوم به بيش از 910 متر مىرسد . شهر اورشليم با بلندى حدود 760 متر بر يكى از ارتفاعات اين رشته كوهها در ناحيهء يهوديه واقع است . كوههاى اين ناحيهء درّههايى دارند كه در آنها غلّات و انواع سبزيجات كاشته مىشود . در دامنههاى پرنشيب اين كوهها ، موستانها و باغهاى زيتون فراوان وجود دارد . كوههاى سامره كه در شمال فلات يهوديه واقع است هموارتر و درّههاى آن وسيعتر و زيباتر است . از منتهى اليه شمال ارتفاعات سامره پيشآمدگى كوهها از ميان دشت ساحلى شارون به طرف شمال غربى امتداد مىيابد و ارتفاع اين كوهها در كوه كرمل كه دامنههاى آن به آبهاى درياى مديترانه مىرسد ، بيشتر است . دشت ساحلى فلسطين كه عرض متوسط آن حدود شانزده كيلومتر است در غرب اين ارتفاعات طولانى واقع است و در امتداد ساحل شرقى مديترانه از غزه ، يافا و تلآويو به
--> ( 1 ) . آثار البلاد و اخبار العباد ؛ ج 1 ، ص 342 . ( 2 ) . تقويم البلدان ؛ ص 119 و نزهة القلوب ؛ ص 269 .